Intangiriro:
Muri iki gihe cy’ubu, ubucuruzi bwa elegitoroniki bukorera ku mipaka butanga amahirwe menshi ku bucuruzi yo kugera ku isoko mpuzamahanga. Ariko, bitewe n’ubwiyongere bw’ubucuruzi bwo kuri interineti, habayeho no kwiyongera kw’uburiganya buhambaye bwibasira abohereza ibicuruzwa mu mahanga. Nk’umucuruzi wohereza ibicuruzwa mu mahanga, ni ngombwa kumenya ubu buriganya no gushyira mu bikorwa ingamba zinoze zo gukumira kugira ngo urinde ubucuruzi bwawe. Muri iyi nkuru, tuzaganira ku buriganya butatu bukunze kugaragara mu bucuruzi bwa elegitoroniki bukorerwa ku mipaka kandi dutange inama zishobora gukorwa kugira ngo turinde ikigo cyawe kugwa mu buriganya.
- Uburiganya bwa Phishing:Ntugafate umutego! Uburiganya bwa phishing ni bumwe mu buryo bukunze gukoreshwa n'abatekamutwe kugira ngo bibe amakuru y'ibanga ku bohereza ibicuruzwa mu mahanga. Muri ubu buriganya, abatekamutwe basohora ama-link n'ama-attachments mabi yihishe nk'ama-imeyili cyangwa ubutumwa bwemewe. Iyo umuntu wohereza ibicuruzwa mu mahanga akanda kuri aya ma-link cyangwa agatanga ibyangombwa bye, abatekamutwe bashobora kwinjira kuri konti ye ya imeri. Nyuma yaho, abatekamutwe biyita uwohereza ibicuruzwa mu mahanga kandi bagategeka abaguzi kwishyura kuri konti y'umutekamutwe. Kugira ngo wirinde kugwa muri ubu buriganya, kurikiza izi ngamba z'ingenzi zo kwirinda:
a. Witondere amahuza n'ibikubiye ku rubuga: Ntukigere ukanda ku mahuza akekwaho cyangwa ngo ukuremo ibikubiye ku rubuga bitazwi. b. Rinda ibyangombwa bya imeri: Irinde gusangiza abantu ijambo ry'ibanga rya imeri ku mbuga zitari izemewe kandi utekereze gukoresha uburyo bubiri bwo kwemeza umutekano. c. Koresha porogaramu ya antivirus: Vugurura kandi ukomeze porogaramu ya antivirus kuri mudasobwa zawe buri gihe kugira ngo umenye kandi wirinde ko abantu bagerageza gukoresha interineti.
- Uburiganya bwo kwishyura amafaranga menshi: Kumenya Ibimenyetso Bidasobanutse Mu buriganya bwo kwishyura amafaranga menshi, abatekamutwe biyita abaguzi kandi bagashyiraho amabwiriza, ariko bohereza amafaranga arenze agaciro nyako k’ibiciro. Bemeza uwohereza ibicuruzwa kohereza amafaranga arenze ku bandi batanga ibicuruzwa, basezeranya komisiyo nk'inkunga. Ikibabaje ni uko amafaranga menshi asanzwe atangwa akenshi aturuka ku bandi bahuye n'uburiganya bwo kuri interineti, maze abohereza ibicuruzwa mu mahanga batabizi bakaba "abakoresha amafaranga menshi". Rinda ubucuruzi bwawe uburiganya bwo kwishyura amafaranga menshi ukoresheje aya mabwiriza:
a. Kugenzura neza niba umuguzi afite uburenganzira bwo kwishyura: Kora igenzura ryimbitse ku baguzi, cyane cyane niba basabye uburyo budasanzwe bwo kwishyura cyangwa basa n'aho bashaka kohereza amafaranga menshi. b. Kubaza amafaranga menshi: Witondere igihe urimo kwishyura amafaranga menshi kandi usabe umuguzi ibisobanuro mbere yo gukomeza kohereza amafaranga. c. Tanga raporo ku bikorwa biteye amakenga: Niba ukeka ko hari uburiganya bwo kwishyura amafaranga menshi, menyesha inzego zibishinzwe ako kanya kugira ngo ubucuruzi bwawe n'abandi burinde kugwa mu byaha.
- Uburiganya bwo gukoresha ubwishingizi bw'abandi: Soma Hagati y'Imirongo Abatekamutwe mu bujura bw'ubwishingizi bw'abantu ba gatatu bakina uruhare rw'abaguzi b'amakoperative, bashimangira amasezerano yo kwishyura ashyira abohereza ibicuruzwa mu mahanga mu kaga gakomeye. Bashishikariza abohereza ibicuruzwa mu mahanga gufata ubwishingizi bw'ubucuruzi, ariko iyo ibicuruzwa byoherejwe, umuguzi arazimira. Iyo bagerageje gusaba ubwishingizi, abohereza ibicuruzwa mu mahanga basanga politiki idatanga amafaranga ku gihombo gituruka ku baguzi b'abatekamutwe. Irinde ubu buriganya ukoresheje izi ngamba zo kwirinda:
a. Emeza ko umuguzi afite uburenganzira bwo kwishyura inguzanyo: Suzuma neza amateka y'umuguzi n'inguzanyo mbere yo kwemera amasezerano yo kwishyura nka D/A cyangwa O/A. b. Suzuma amakuru ajyanye n'ubwikorezi: Suzuma neza aderesi y'ubwikorezi bw'umuguzi kandi witondere ubusabe butunguranye bwo kohereza ibicuruzwa ku bigo bitandukanye. c. Emeza ubwishingizi: Mbere yo kubona ubwishingizi, menya neza ko umuguzi ari ikigo cyemewe guhabwa inguzanyo n'ikigo cy'ubwishingizi.
Umwanzuro:
Nk'umuntu wohereza ibicuruzwa mu mahanga ukora ubucuruzi bwa elegitoroniki bukorerwa mu mahanga, kugira amakuru ajyanye n'uburiganya bugezweho no gushyira mu bikorwa ingamba zikomeye zo gukumira ni ingenzi kugira ngo ubucuruzi bwawe n'izina ryawe birindwe. Mu kuba maso, kugenzura ukuri kw'abaguzi, no gufata ingamba zo kunoza umutekano w'ikoranabuhanga, ushobora kuzenguruka isoko ry'isi yose ufite icyizere kandi ukarinda ikigo cyawe kugwa mu bikorwa by'uburiganya. Wibuke ko ubumenyi n'imyiteguro ari byo inshuti zawe zikomeye mu rugamba rwo kurwanya uburiganya bw'ubucuruzi bwa elegitoroniki bukorerwa mu mahanga.
Igihe cyo kohereza: 21 Nyakanga-2023
